 |
|
Strona 5 z 6 Ochronna rola witamin antyoksydacyjnychLipidy LDL są chronione przed utlenieniem zarówno przez antyoksydanty obecne wewnątrz cząsteczki LDL, jak i te znajdujące się wpłynie zewnątrzkomórkowym, otaczającym cząsteczkę LDL. Do rozpuszczalnych w tłuszczach antyoksydantów, obecnych w cząsteczce LDL, należy witamina E, (3-karotcn, likopen i CoQIO. Wydaje się, że najbardziej skuteczna jest witamina E, natomiast CoQ10 to drugi ważny antyoksydant, niezbędny do ochrony LDL. Witamina C, antyoksydanty tiolowe, bilirubina i kwas moczowy są antyoksydantami rozpuszczalnymi w wodzie, znajdującymi się w płynie zewnątrzkomórkowym.W ostatniej dekadzie wielu badaczy wykazało, że takie antyoksydanty jak witaminy A, C i E działają jak chemiczne wyłapywacze, zatrzymując wolne rodniki, zanim te mają szansę uszkodzić komórki. Opublikowane na początku 1997 r. wyniki dwóch badań naukowych rzuciły trochę światła na mechanizm działania tych zjawisk. Witamina C jest antyoksydantem fazy wodnej, co oznacza, że efekty jej działania kończą się na poziomic zewnętrznej przestrzeni błony plazmatycznej komórki. W stresie oksydacyjnym kwas askorbinowy reaguje z tlenowymi lub innymi wolnymi rodnikami. Uwolnione produkty utlenienia kwasu askorbinowego są nazywane kwasem dichydroaskorbinowym (DHA). Komórki posiadają zdolność redukowania DHA z powrotem do postaci kwasu askorbinowego. Jeśli natomiast zachodzi dalsze utlenianie, powstaje kwas diketogulonowy wraz z grupą składników, z których żaden nie posiada aktywności witaminy C. Podczas stresu lub infekcji wzrasta poziom DHA, lecz znacznie ważniejszy jest stosunek DHA do kwasu askorbinowego, który odzwierciedla stan oksydacyjny komórki: im większy stres oksydacyjny, tym wyższy stosunek. Interesujący jest fakt, że jego podwyższone wartości obserwuje się w wielu chorobach, włączając stres, infekcję, cukrzycę, a nawet starzenie się, co świadczy o tym, że uszkodzenie oksydacyjne odgrywa istotną rolę w tych stanach. Pod tym względem palacze są szczególnie narażeni, ponieważ mają skłonność do niższych poziomów witaminy C w organizmie. Tak więc nie mają wystarczającej ilości kwasu askorbinowego do wyłapywania rodników karotenoidowych. Wyniki wielu badań wskazują, że podawanie palaczom suplementu zawierającego tylko małą ilość samego p-karotenu oznacza powiększenie puli wolnych rodników w organizmie. Mówiąc krótko: witamina E, reagując z wolnymi rodnikami, przywraca im mniej uszkadzającą formę. Ale w tej reakcji, witamina E sama przekształca się do potencjalnie uszkadzających rodników, które z kolei są inaktywowane przez p-karolen. Następnie witamina C naprawia powstające rodniki karotenoidowe. Ostatecznie rozpuszczalne w wodzie rodniki witaminy C są albo wypłukiwane z systemu, albo przywracane do zredukowanej formy witaminy C. Tak więc witamina C wydaje się być istotną Unią obrony przeciw utlenieniu LDL, a dodatkowo oszczędza zapasy witaminy E poprzez redukowanie jej utlenionej formy. Stężenie witaminy C w osoczu ma prawdopodobnie wpływ na oksydację osoczowych lipidów przez rodniki nadtlenkowe. Badania kliniczne prowadzone na populacji palaczy i cukrzyków zdają się potwierdzać ten ochronny wpływ witaminy C. Zarówno palacze, jak i cukrzycy mają niskie poziomy witaminy C w osoczu i tendencje do rozwoju przedwczesnej miażdżycy. Należy pamiętać, że antyoksydanty są najskuteczniejsze, gdy pracują synergistycznici z tego powodu zawsze powinny być suplementowane w postaci kompleksu antyoksydantów. Witamina K działa jak inhibitor oksydacji lipidów, terminator przerywający łańcuchowe reakcje rodnikowe i zmiatacz rodników inicjujących procesy utleniania, który chroni przed utlenieniem obecne w organizmie wielonienasycone kwasy tłuszczowe oraz cząsteczki LDL. W ten sposób zmniejsza patogenetyczną rolę wolnych rodników jako jednego z najważniejszych czynników ryzyka miażdżycy.
|
