 |
|
Strona 3 z 12 Główną przyczyną niskiej wydajności biosyntezy ubichinonu jest niedobór podstawowych substratów, potrzebnych do jej przebiegu, przede wszystkim fenyloalaniny, tyrozyny i kwasów tłuszczowych. Proces syntezy obejmuje kilkanaście reakcji wymagających dla ich sprawnego przebiegu, obecności wielu koenzymów, w tym witamin: B2, B6 i BI2, kwasów: foliowego i pantotenowego oraz niektórych składników mineralnych - fluoru, magnezu, wapnia. Niedobory substratów i koenzymów czynią biosyntezę CoQ10 mniej wydolną, co zmniejsza jego endogenne zasoby. Do takiej sytuacji może dojść podczas kuracji odchudzających, chorób metabolicznych (np. fenyloketonurii) czy zażywania niektórych leków, np. inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Niedobór CoQ10 w organizmie może być też wynikiem określonych nawyków żywieniowych (obniżona zawartość ubichinonów w diecie wegetariańskiej, niskotłuszczowej, zbyt jednostronnej) lub chorób przewodu pokarmowego. Osobną przyczynę stanowi obróbka żywności - gotowanie lub pieczenie prowadzi do ubytku ubichinonów rzędu 50%, natomiast podczas suszenia i fermentacji straty mogą być jeszcze większe. Według niektórych badaczy deficyt CoQ10 może wynikać ze zwiększonego zapotrzebowania na tę substancję, np. podczas intensywnego wysiłku fizycznego (sportowcy) oraz w stanach, którym towarzyszy przyspieszona przemiana energii, np. w nadczynności tarczycy. Jego niedobór stwierdza się w przebiegu takich chorób, jak m.in.: niewydolność serca, choroby mięśni, układu nerwowego czy wątroby. Zaobserwowano również, że zawartość CoQ10 w różnych tkankach i narządach jest mniejsza u osób starszych niż u młodych (np. w sercu w wieku ok. 40 lat znajduje się już tylko ¾ ilości koenzymu w porównaniu z grupą 19-21-latków, a w wieku 70-75 lat jego ilość spada do połowy pierwotnej wartości) oraz u osób palących papierosy. Niedobory ubichinonu mogą być również konsekwencją stosowanej farmakoterapii lub radioterapii. Obraz kliniczny niedoboru koenzymu Q10 u człowieka nie jest jednoznaczny. Jego następstwem jest deficyt energetyczny, co w konsekwencji może zaburzać sprawność komórki, tkanki czy całego organizmu. W początkowym okresie mogą pojawić się cechy zespołu przewlekłego zmęczenia. Następnie zaczynają dominować objawy ze strony tych narządów, w których występuje największy deficyt tego związku; dotyczy to zwłaszcza układu krążenia, przemiany materii, procesów naprawczych, układu immunologicznego. Koenzym Q10 a choroby sercowo - naczynioweOgólne aspektyCoQ10 jest niezbędnym składnikiem łańcucha oddechowego, a tym samym niezwykle ważnym ogniwem cyklu reakcji prowadzących do produkcji adenozynotrifosforanu (ATP). Wiadomo, że stopień zmniejszenia wydolności serca jest proporcjonalny do stopnia niedoboru ATP w kardiocytach. Z powyższych faktów można, więc wyciągnąć następujący wniosek: niedobór CoQ10 w mięśniu sercowym może prowadzić do zmniejszenia jego wydolności. Potwierdziły to wyniki wielu badań klinicznych, w których stwierdzono, że zawartość CoQ10 w mięśniu sercowym była tym niższa, im wyższy był stopień niewydolności serca. Wprawdzie nie do końca wyjaśniono, czy niskie poziomy CoQ10 są pierwotną przyczyną czy też konsekwencją chorób serca, to jednak podjęte próby kliniczne wskazują na korzystny wpływ CoQ10 na parametry hemodynamiczne u chorych z niewydolnością serca.
|
