Choroby

Badanie CRP – co to jest i kiedy wykonuje się badanie CRP?

Badanie CRP

Skrótem CRP oznaczane jest białko C-reaktywne. To substancja produkowana przez wątrobę jako towarzysz stanu zapalnego organizmu. W trakcie infekcji odpowiedni wskaźnik wzrasta czasem nawet tysiąckrotnie w ciągu doby. Pierwsze symptomy widoczne są po dwóch godzinach od wniknięcia patogenu, by po dwóch dobach osiągnąć wartości maksymalne. Stan taki wskazywać może na kilka różnych sytuacji: od przejściowej i niegroźnej infekcji po nowotwory. Co warto wiedzieć o tym badaniu?

Podstawowa trudność interpretacyjna wynika z faktu, że wysoki poziom CRP wskazywać może na kilka różnych chorób. Lekarze zlecają to badanie z rozmaitych przyczyn. Nie zawsze są też zgodni co do możliwych konsekwencji wysokiego poziomu tego białka. Pod uwagę wziąć należy ogólny stan zdrowia badanego, jego styl życia, zażywane lekarstwa.

Czym jest badanie CRP?

Badanie CRP jest w pełni bezpieczne, a na jego wyniki oczekuje się zwykle około 1-2 dni. Polega ono najczęściej na pobraniu próbki krwi żylnej, a następnie oznaczeniu w laboratorium poziomu białka C-reaktywnego. Nie trzeba się do tego specjalnie przygotowywać. Pacjent nie musi być na czczo, a pobranie krwi jest możliwe o każdej porze dnia. Posiadając skierowanie można z badania skorzystać bezpłatnie, w ramach refundacji NFZ.

Kiedy wykonuje się badanie CRP?

Badanie CRP jest wykonywane w wielu sytuacjach, zarówno w celach diagnostycznych, jak i w procesie monitorowania przebiegu leczenia, np. chorób o podłożu autoimmunologicznym. Najczęściej poziom CRP weryfikowany bywa w przypadku wystąpienia infekcji o różnym podłożu: pasożytniczym, grzybiczym, wirusowym i bakteryjnym. Badanie przeprowadza się także w kontekście terapii niektórych nowotworów, np. białaczki oraz przy wykrywaniu potencjalnego odrzucenia przeszczepu. Poziom CRP ma również znaczenie w procesie monitorowania zaburzeń układu naczyniowego, takich jak zawał serca. Korzystają z niego także reumatolodzy, gdyż pozwala zdiagnozować, a następnie monitorować przebieg wielu chorób reumatycznych. Często wykrywa się w ten sposób zaburzenia w funkcjonowaniu organizmu jeszcze zanim pojawią się odczuwalne symptomy tego stanu rzeczy.

Jak wygląda badanie CRP?

Badanie CRP najczęściej wykonywane jest w laboratorium diagnostycznym, po uprzednim pobraniu próbki krwi żylnej w punkcie pobrań. Wynik odebrać można po upływie 1-2 dni. Dowiedz się więcej o badaniu CRP.

Zdarza się jednak, że liczy się czas, a wynik jest niezbędny do podjęcia decyzji o dalszych procedurach medycznych, np. w przypadku ryzyka odrzucenia przeszczepionego organu. Wówczas istnieje możliwość wykonania takiego badania przez lekarza w jego gabinecie za pomocą szybkich testów, tzw. test point of care, bazujących na krwi pobranej z nakłucia palca. Wiarygodność wyniku takiego badania szacowana jest na około 98%, a wynik odczytać można po 5 minutach.

Interpretacja wyniku badania CRP – norma CRP

Przyjmuje się, że standardowy poziom białka CRP powinien mieścić się w przedziale od 0,08 do 3,1 mg/l. Interpretacji wyników powinien jednak dokonywać lekarz, gdyż te wartości mogą się wahać niekoniecznie z powodu choroby. Wpływ na wynik ma wiele zmiennych. Wśród najważniejszych wymienić warto: płeć osoby badanej, masę jej ciała, wiek, nałogi oraz zażywane leki. Paleniu papierosów, nadwadze oraz nadciśnieniu tętniczemu często towarzyszy wysoki poziom tego białka, nie powinien on jednak przekraczać 10 mg/l. Z kolei na niższe rezultaty niebagatelny wpływ ma dieta, szczególnie niska zawartość węglowodanów w codziennym jadłospisie oraz częste spożywanie olejów roślinnych.

Jeżeli wynik przekracza wspomniane wyżej 10 mg/l, prawdopodobieństwo stanu zapalnego jest bardzo wysokie. Rezultat do 40 mg/l wskazuje na zapalenia o charakterze łagodnym, infekcje wirusowe albo ciążę. Granica wyższa, do 200 mg/l sugeruje pasożyty lub infekcje bakteryjne spowodowane udziałem bakterii Gramm-dodatnich, takich jak: gronkowce, paciorkowce lub prątek gruźlicy. Jeśli doszło do zakażenia bakteriami Gramm-ujemnymi (Salmonella, Escherichia coli, Helicobacter pylori) lub do oparzeń wynik osiągać może nawet 500 mg/l lub więcej. Najwyższe stężenie dostrzegalne jest u chorych na nowotwory złośliwe, w tym nowotwory układu krwiotwórczego. Mówi się tu o wynikach trzycyfrowych i większych.

CRP w ocenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych

Badanie CRP stosunkowo od niedawna wykorzystywane jest także podczas diagnozowania i leczenia chorób sercowo-naczyniowych z powodu dostrzeżenia związku pomiędzy podwyższonym poziomem tego białka a ryzykiem chorób wieńcowych. Aby badanie miało sens diagnostyczny, należy wykonywać je w okresie wolnym od chorób powodujących stan zapalny. Obecnie wyróżnia się trzy grupy ryzyka, pozwalające na łatwą klasyfikację zagrożeń. O grupie niskiego ryzyka mówi się przy CRP poniżej 1,0 mg/l. Średnie ryzyko definiowane jest przez CRP w granicach 1,0 do 3,0 mg/l, zaś wysokie ryzyko zwiastuje przekroczenie granicy 3 mg/l.

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.