Loading...
ChorobyCiąża

Badanie GBS – kiedy należy je wykonać? Co oznacza GBS dodatni a GBS ujemny?

Lekarz o badaniu GBS

Okres ciąży to w życiu kobiety wyjątkowy czas. To przede wszystkim radość z powodu zbliżających się narodzin dziecka, ale także okres wzmożonych obaw o swój stan zdrowia. Ciąża jest wymagająca i wymusza na kobietach dużo większą świadomość swojego ciała i jego możliwości. To także konieczność regularnych badań i szczególnego dbania o siebie. Kontrole lekarskie i poszczególne testy laboratoryjne to gwarancja tego, że jakakolwiek, nawet najmniejsza nieprawidłowość, może zostać szybko wyłapana przez lekarza prowadzącego i skutecznie leczona. Jednym z takich testów jest badanie GBS. O tym, na czym polega GBS, kiedy i u kogo jest wykonywane oraz o czym świadczą wyniki GBS w ciąży, warto wiedzieć, szczególnie w wypadku planowania ciąży lub zbliżającego się porodu.

Czym jest badanie GBS?

Wiele kobiet zastanawia się – „GBS co to?”. Otóż badanie GBS to badanie przesiewowe, a dokładniej mówiąc test mikrobiologiczny, który pozwala na wykrycie obecności paciorkowców z grupy GBS ( ang. Group B Streptococcus) w pochwie.  Nazwa badania pochodzi właśnie od rodzaju wykrywanych w nadaniu bakterii.

Rekomendacja Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego to jednoznaczne wskazanie do wykonania tego testu u wszystkich kobiet będących w ciąży. Według zaleceń, badanie powinno zostać wykonane pod koniec ciąży, najlepiej pomiędzy 35., a 37. tygodniem ciąży.

Termin ten jest ustalony ze względu na możliwość przeniesienia bakterii z matki na dziecko podczas akcji porodowej. Zakażenie dziecka paciorkowcami może prowadzić do groźnego w powikłaniach zapalenia płuc lub co gorsze – zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych u nowo narodzonego dziecka. Infekcja bakteryjna może skutkować także zagrażającej bezpośrednio życiu dziecka sepsy.

Dzięki wykonaniu badania i szybkim rezultatom, lekarz ginekolog może szybko poprawnie zdiagnozować zakażenie. Dzięki czemu możliwe jest wdrożenie prawidłowego i skutecznego leczenia, co pozwoli na mniejsze prawdopodobieństwo przeniesienia się bakterii na dziecko.

Paciorkowce z grupy GBS – charakterystyka i niebezpieczeństwo zakażenia

Bakterie z grupy paciorkowców GBS są powszechnie spotykane w ludzkim przewodzie pokarmowym. Tam bytują i same w sobie nie stanowią poważnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. Niestety, w związku z tym, że zakończenie układu pokarmowego, znajduje się w bliskiej odległości i sąsiedztwie dróg rodnych i ujścia układu moczowego, przeniesienie bakterii z układu pokarmowego na układ wydalniczy i rodny jest niezwykle proste. Anatomia cewki moczowej u kobiet to bezsprzecznie większe prawdopodobieństwo przeniesienia bakterii w tamte okolice.

U około 10% do nawet 30% kobiet, dochodzi do zakażenia GBS. Problemem jest jednak nieświadomość pań, ponieważ samo zakażenie paciorkowcami nie wywołuje typowych dla stanu zapalnego objawów. Poza tym, że sama infekcja pojawia się w okolicy układu rodnego lub moczowego, nie jest ono szczególnie niebezpieczne.

Problem zaczyna się w momencie gdy kobieta zachodzi w ciążę. Po pierwsze stan ten sprzyja rozwojowi infekcji i namnażaniu się bakterii w pochwie. Masowa kolonizacja dróg rodnych przez bakterie, zwiększa istnienie ryzyka przeniesienie bakterii na płód. Dokładniej mówiąc na noworodka w czasie porodu i w momencie przejścia dziecka przez drogi rodne kobiety.

Doktor przygotowująca wyniki badania GBS
Źródło: freepik.com

Badanie GBS – kiedy wykonać?

Badanie GBS niezaprzeczalnie powinno być wykonane u wszystkich kobiet będących w ciąży. Jak już wspomnieliśmy wykonanie badania zleca się kobietom ciężarnym między 35., a 37. tygodniem ciąży.

Szczególną uwagą i koniecznym skierowaniem na badanie GBS lekarze ginekolodzy powinni objąć panie, które:

  • chorują na cukrzycę;
  • mogą urodzić przed terminem;
  • w przeszłości urodziły już zakażone GBS dziecko (u tych kobiet ryzyko ponownego zakażenia jest znacznie większe).

Jak przebiega badanie na obecność paciorkowców GBS?

Badanie na stwierdzenie obecności bakterii z grupy paciorkowców GBS, pomimo lekkiego, psychicznego dyskomfortu, jest badaniem prostym i nieinwazyjnym. W dodatki jest to badanie bezbolesne. Badanie inaczej można określić jako:

  • wymaz GBS;
  • posiew GBS; 
  • posiew w kierunku GBS.

Samo badanie polega na pobraniu przez lekarza dwóch wymazów. Pierwszy z nich lekarz pobiera z przedsionka pochwy, drugi natomiast z okolic odbytu. Procedurę wykonuje się przy pomocy cienkiej, specjalnie zaprojektowanej wymazówki i co ważne, bez użycia wziernika.

Dla pań, które silnie się stresują wszelkimi zabiegami i czują się niekomfortowo istnieje możliwość samodzielnego pobrania próbki. Po dokładnym instruktażu przez lekarza lub położną kobieta pobiera materiał do badania i wysyła go do laboratorium mikrobiologicznego.

Na wynik badania czeka się około 5 dni, ze względu na czas potrzebny na ewentualne wyhodowanie kultur bakterii.

Istotne jest to, aby kobieta posiadała wynik ze sobą w trakcie pobytu w szpitalu, aby móc przedstawić go lekarzowi odbierającemu poród.

Badanie GBS – wyniki i antybiotykoterapia okołoporodowa

Wyniki badania są jednoznaczne. Jeśli badanie GBS ma status ujemny, oznacza, to, że w pochwie badanej kobiety po prostu nie występują kolonie paciorkowców z grupy GBS. Pozytywny rezultat badania na obecność bakterii GBS wskazuje na obecność tych bakterii w pochwie.

Jeżeli u kobiety wynik testu wskaże na zakażenie paciorkowcami GBS, stosuje się antybiotykoterapię okołoporodową. Ma to na celu zapobiegnięcie zakażeniu się dziecka w trakcie porodu. Leczenie polega na dożylnym podaniu antybiotyku, w tym przypadku penicyliny G.

Co bardzo istotne to fakt, że u pacjentek z dodatnim wynikiem badania GBS, z leczeniem antybiotykami czeka się aż do porodu. Wcześniejsza terapia nie ma sensu, ze względu na to, że bakterie Streptococcus agalactie szybko się namnażają i powracają do poprzedniego stanu, zaraz po odstawieniu leków.

Nawet jeśli u kobiety w ciąży nie stwierdzono obecności paciorkowców GBS zaleca się stosowanie profilaktyki okołoporodowej. Najczęściej wskazaniem do tego jest stan, w którym wynik badania GBS jest:

  • ujemny, jednak u któregoś z poprzednio urodzonych już dzieci wystąpiło zakażenie Streptococcus agalactie;
  • negatywny ale obecność paciorkowców została potwierdzona w badaniu moczu na którymkolwiek etapie obecnej ciąży;
  • jeszcze nie znany, ale od momentu pęknięcia błon płodowych (odejście wód płodowych) do chwili zgłoszenia się ciężarnej do szpitala na oddział położniczy upłynęło przynajmniej 18 godzin;
  • jeszcze nie poznany, jednak zmierzona temperatura ciała ciężarnej wynosi 38 i więcej stopni Celsjusza;
  • akcja porodowa rozpoczęła się przedwcześnie, jeszcze przed wykonaniem badań na nosicielstwo Streptococcus agalactiae;
  • ujemny, ale pojawiają się lub już istnieją inne wskazania do zastosowania antybiotykoterapii okołoporodowej penicyliną G.

GBS w ciąży – to warto wiedzieć!

Kobieta w ciąży zdecydowana na badanie GBS
Źródło: freepik.com
Poza podstawowymi informacjami na temat badania GBS, warto jest poznać też kilka faktów, które być może nie wpłyną bezpośrednio na nas, ale poszerzą nieco naszą wiedzę i poprawią nasze całościowe spojrzenie i postrzeganie problemu jakim jest wykonywanie, a dokładniej niepomijanie, najważniejszych badań w okresie ciąży.
Po pierwsze trzeba jeszcze raz podkreślić fakt, że nie wszystkie panie są nosicielkami bakterii paciorkowych z rodzaju Streptococcus agalactiae. Pozytywny wynik badania pojawia się zazwyczaj u blisko 20% Polek. Najczęściej statystyki podają wartości w granicach 10% – 20% ciężarnych.
Sam fakt tego, że kobieta jest nosicielką GBS i wynik badania jest pozytywny nie oznacza, że dziecko w trakcie porodu również ulegnie zakażeniu. Matka może, ale nie musi przekazać mu bakterii bytujących w jej pochwie. Ryzyko zakażenia drobnoustrojów w czasie porodu na noworodka wynosi średnio blisko 70%.

Samo zakażenie dziecka nie musi oznaczać także rozwoju u niego ciężkich chorób, na jakie jest ono narażone w wyniku infekcji paciorkowcami. Zaledwie promil noworodków, które zaraziły się od matki w czasie akcji porodowej doświadcza groźnych dla życia i zdrowia powikłań. Częstotliwość występowania tych chorób określana jest na około 3 przypadku na 1000 narodzonych dzieci.

Ostatnia, ale nie mniej istotna informacja to to, że pomimo zaleceń Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, nie wszyscy lekarze zlecają swoim pacjentkom badanie GBS. Faktem jest, że PTG nie narzuca na ginekologów takiego obowiązku. Jednak jest to kwestia na tyle istotna, że każda kobieta planująca lub będąca już w ciąży powinna samodzielnie zadbać o wykonanie badania GBS. Nawet w wypadku gdy jej lekarz prowadzący tego nie zaleci. Musi ona przypomnieć mu o tym lub po prostu wykonać to badanie prywatnie w laboratorium mikrobiologicznym.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.