JedzenieNowinki ze świata zdrowia

Cheat meal a zaburzenia odżywiania?

cheat meal

Ostatnio aktualizowany

Cheat meal z angielskiego oszukany posiłek, to najczęściej jedzenie wysoko energetyczne, niskiej wartości odżywczej typu frytki, pizza, lody, ciastka czy smażone w głębokim tłuszczu mięso z panierką. Pojawiający raz czy dwa razy w tygodniu  jako odskocznia od restrykcyjnego planu dietetycznego.

Oszukany posiłek

Ze strategią „oszukanego posiłku”, czyli z wyjściem poza ramy restrykcyjnej diety, spotkała się chyba większość osób próbujących obniżyć masę ciała. Według analizowanej strategii „cheat meal” to typ jedzenia w myśl „niezdrowe”, które na pewno nie powinno się pojawiać na diecie. 

Ale czy aby na pewno to produkty, na które nie ma miejsca w żywieniu i jakie skutki strategia cheat meal niesie ze sobą?

Z punktu widzenia psychodietetyka …

Cheat meal to błędne koło w procesie dbania o zdrowie i zgrabną sylwetkę. Założenie oszukanego posiłku, mija się z rozsądnym podejściem do prawidłowego stylu życia oraz pielęgnacji organizmu zarówno zdrowia psychicznego jak i fizycznego.

Nasuwają się pytania: kogo oszukiwać? Trenera, swojego dietetyka? Swoją dietę czy siebie? Nikt nie zabrania zjedzenia co jakiś czas pizzy czy frytek. W zdrowej relacji z jedzeniem jest miejsce na tego typu produkty. 

Jednak zacznijmy od początku

Co się dzieje w naszej głowie w trakcie restrykcyjnych diet i wprowadzenia cheat meal?

  • W trakcie tygodnia poczucie restrykcji, reżim diety, Podczas weekendu odpuszczenie, poczucie „wolności”.
  • Podporządkowanie życia „byciu na diecie”, wpływ na życie towarzyskie.
  • Częste myślenie o jedzeniu.
  • Życie kręci się wokół diety: przez pięć dni napięcie, stres w dni wolne odpuszczenie, folgowanie.
  • Postrzeganie diety w czarno – białych kolorach, produkty zakazane – pizza, ciastka i dozwolone – warzywa, owoce, kasze.

W perspektywie czasu skutkami mogą być:

  • pogorszenie nastroju,
  • poczucie frustracji,
  • obniżenie poczucia sprawczości,
  • podejście do jedzenia „tego nie mogę, tamtego nie mogę”,
  • zdenerwowanie,
  • rozregulowaniem pracy układu pokarmowego – śmieciowym jedzeniem, nadmierną jego ilością oraz produktami tłustymi ciężkostrawnymi.

Skutkami długoterminowymi może być:

  • negatywne podejście do zdrowego odżywiania,
  • zła relacja z sobą i jedzeniem,
  • zaburzenia odżywania m.in. napadowe objadanie się.

Czy tak powinno wyglądać odpowiednie podejście do swojego zdrowia?

zaburzenia odżywiania

Czy cheat meal sprzyja zaburzeniom odżywiania?

W badaniu z 2018 roku naukowcy zbadali częstość występowania i cechy charakterystyczne oszukanego posiłku. W tym jego związek z patologią zaburzeń odżywiania, zaburzeniami psychicznymi. W badaniu wzięło 248 osób, 138 stanowiły kobiety, 110 mężczyźni, w wieku 18-32. 

Dodatkowo analizowano powód sięgania po cheat meal:

  • poprawa metabolizmu,
  • jako cześć planu treningowego i planu żywienia,
  • jako część reżimu dietetycznego,
  • jako pomoc w psychologicznym odczuwaniu głodu. Apetytu,
  • jako pomoc w fizycznym odczuwaniu głodu,
  • jako pomoc w utrzymaniu restrykcyjną dietę,
  • brak konkretnego powodu/przyczyny, po prostu wystąpił.

Każdy powód oceniano na 7 punktowej skali, gdzie 1 oznaczał w ogóle nie ważne, a 7 bardzo ważne. Dodatkowo poproszono uczestników aby określili swoje odczucia, emocje, czynności kompensacyjne po spożyciu oszukanego posiłku.

Co zostało uwzględnione w badaniu?

Badacze uwzględnili:

  • podejmowanie intensywnych i/lub energicznych ćwiczeń,
  • zmniejszenie ilości spożywanego jedzenia,
  • zachowania prowadzące do przeczyszczenia tj. wymioty, przyjmowanie środków przeczyszczających/ moczopędnych.

Zastosowano kwestionariusz badania zaburzeń odżywiania (EDE-Q- The Eating Disorder Examination Questionnaire). Ankieta była zastosowana w celu analizy zaburzeń odżywiania, które wystąpiły w ciągu ostatnich 28 dni. 

Jaki był wynik badania?

Badacze zaobserwowali, że oszukany posiłek był u większości badanych nieplanowany i występował w celu zaspokojenia głodu. Zanotowano, że częstość występowania cheat meal, zarówno u kobiet jak i mężczyzn była wysoka (mężczyźni: 85,6%; kobiety: 76,8%).

Uczestnicy określili przyczynę występowania oszukanego posiłku, odpowiednio w kolejności:

  • aspekt psychologiczny, lepsze radzenie sobie z apetytem,
  • aby pomóc poradzić sobie z fizycznym odczuwaniem głodu,
  • brak konkretnego powodu, po prostu wystąpił,
  • aby pomóc trzymać się rygorystycznego planu odżywiania,
  • jako integralna część treningu i diety,
  • w celu poprawy metabolizmu,
  • jako część planu diety.

Naukowcy ocenili jako umiarkowane, podejmowanie zachowań kompensacyjnych po posiłku. W tym:

  • intensywne ćwiczenia (mężczyźni: 84,1%; kobiety: 83,5%),
  • zmniejszenie przyjmowanie pokarmu (mężczyźni: 63,6%; kobiety: 74,8%)
  • oraz wymioty / przyjmowanie środków przeczyszczających (mężczyźni: 21,7%; kobiety: 16,5%).

Nie pojawiły się różnice płciowe w odniesieniu do ocen zachowań kompensacyjnych po posiłku. Wykazano natomiast zależność między sięganiem po cheat meal a epizodami objadania się w grupie mężczyzn. 

Działanie strategii cheat meal

Badana grupa była mała. Jednak biorąc pod uwagę obserwacje badaczy strategia cheat meal może wiązać się z patologią i zaburzeniami odżywiania.

W badaniu opublikowanym w czasopiśmie International Journal of Eating Disorders, analizowano fotografie związane z tagiem #cheatmeal, opublikowane w mediach społecznościowych oraz charakterystykę tego trendu żywieniowego.

Badacze zastosowali analizę treści fotograficznych i tekstowych elementów. 600 zdjęć zostało wyodrębnionych z ponad 1,6 miliona obrazów oznaczonych tagiem #cheatmeal w serwisie społecznościowym Instagram. 

Analiza zdjęć żywności przedstawiała obecność bardzo dużych ilości pokarmu (54,5%) o wysokiej gęstości energetycznej (71,3%), które naukowcy ocenili jako epizody objadania się. Fotografie przedstawiały osoby z wyeksponowanymi wyrzeźbionymi mięśniami, gdzie prezentacja ciała była celowa (40,0%). Treść w postach #cheatmeal  stanowiła przykład idealizacji nadmiernego jedzenia, propagowanie sportu, aktywności fizycznej oraz nagradzanie jedzeniem wytrwania w restrykcyjnej diecie i w schemacie treningów.

Dokonana obserwacja ukazuje cheat meal, jako celowe zabiegi dietetyczne w dążeniu do idealnej budowy ciała, podkreślając tym samym brak wykształtowanych prawidłowych nawyków żywieniowych. 

Podsumowanie

W świecie szybkich rezultatów, przyjemności łatwo zatracić rozsądne podejście. Jeśli cel np. redukcja kilogramów jest odroczona w czasie, część osób nie podejmie próby. Próby, która da znacznie lepsze rezultaty – zarówno w komforcie psychicznym jak fizycznym i nie będzie kolejną wymagającą dietą a sposobem na dobre życie. Czy to nie brzmi jak dobry pomysł?

Artykuł napisała:
mgr Agnieszka Łaniewska
Dietetyk, psychodietetyk
“Świadome odżywianie”

Piśmiennictwo:

  • Cheat meals: A benign or ominous variant of binge eating behavior? Stuart B. Murraya, Eva Pilab, Jonathan M. Mondc, Deborah Mitchisond, Aaron J. Blashille,f, Catherine M. Sabistonb, Scott Griffith. Appetite, 2018, 274–278, 130
  • A thematic content analysis of #cheatmeal images on social media: Characterizing an emerging dietary trend. Eva Pila, Jonathan M. Mond, Scott Griffiths. International Journal of Eating Disorders, 2017
  • Assessment of eating disorders: Interview or selfreport questionnaire? Fairburn C. G. Beglin, S. J. International Journal of Eating Disorders, 1994, 16, 363–370.
Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.