ChorobyNowinki ze świata zdrowia

Erytrocyty w moczu – co oznaczają i jaka jest ich norma?

Erytrocyty w moczu badanie

Badanie moczu jest jednym ze sposobów na przekonanie się w jakim stanie jest nasz organizm. Jeśli w jego składzie obecny jest cukier, może to świadczyć o cukrzycy, białkomocz zaś najczęściej wskazuje na problemy z wątrobą. Niepokojące dla pacjentów mogą być też erytrocyty w moczu. Czy istnieje norma erytrocytów w moczu? Czy erytrocyty w moczu zawsze świadczą o poważnym schorzeniu? Dowiedz się, czym są erytrocyty, na co wskazuje ich obecność w moczu, czym różnią się erytrocyty świeże od wyługowanych i jaka może być przyczyna występowania erytrocytów.

Czym są erytrocyty?

Wpierw należy lepiej przybliżyć, czym dokładnie są erytrocyty. Erytrocyty, zwane także krwinkami czerwonymi, stanowią morfotyczne elementy krwi. W odpowiednim powiększeniu można dostrzec, że posiadają one kształt przypominający dysk, wklęsły pośrodku. Erytrocyty są w większości produkowane w szpiku kostnym. Cykl życia erytrocytu wynosi mniej więcej sto dwadzieścia dni; później jest on rozkładany w śledzionie i wątrobie, aby w następnej kolejności zostać ponownie wykorzystanym. Do podstawowych zadań erytrocytów należy przetransportowanie tlenu z płuc do innych tkanek i dwutlenku węgla.

O czym zatem świadczy ich obecność w moczu pacjenta i jak można je wykryć?
Należy stwierdzić, że nie powinny one przedostawać się do moczu, swoje zadania wykonują w naczyniach krwionośnych. Z drugiej strony dopuszczalne jest kilka erytrocytów w moczu. Warto przyjrzeć się dokładniej tematowi erytrocytów w moczu.

Erytrocyty w moczu – jakie badanie wykonać i jak się do niego przygotować?

Mocz składa się w 96% z wody; pozostałe składniki to mocznik, sole mineralne oraz substancje, które nadają mu specyficzny zapach oraz kolor. Zdarza się jednak, że w moczu znajdują się elementy niepożądane, świadczące o występującym schorzeniu. Należą do nich białka, cukier, białe krwinki oraz erytrocyty. W przypadku, kiedy wynik wskaże na obecność erytrocytów, należy poszerzyć diagnostyki=ę, gdyż krwiomocz może świadczyć o poważnych chorobach, najczęściej związanych z układem moczowym. Czerwone krwinki w moczu mogą być niebezpieczne!

Mocz – badanie ogólne

Badanie ogólne moczu polega na oddaniu moczu do specjalnego pojemnika, który następnie zanosimy do laboratorium. Pojemnik można kupić w aptece. Warto wiedzieć, że do badania ogólnego moczu wystarczy niesterylny pojemnik. Tylko w przypadku oddawania moczu na posiew konieczny będzie zakup sterylnego i jałowego pojemniczka. Do pojemnika powinien trafić poranny mocz, a dokładniej tzw. środkowy strumień. Należy przed pobraniem próbki moczu przemyć okolice intymne, zwłaszcza okolice cewki moczowej. Warto od czasu do czasu wykonać badanie ogólne moczu, można dzięki temu wykryć nieprawidłowości, które mogą być niedostrzegalne dla pacjenta.

Erytrocyty w moczu – norma

Czerwone krwinki w moczu – ich norma to 3 do 4 czerwonych krwinek w polu widzenia, które oznaczone są podczas badania mikroskopijnego osadu moczu. Gdy erytrocytów jest więcej mówimy o krwiomoczu. Hematuria to przekroczenie normy erytrocytów w moczu, mówimy o niej, gdy w moczu znajdzie się już 5 erytrocytów w polu widzenia laboranta. Mikrohematurię, małe przekroczenie normy, potwierdzimy badaniami. Erytrocyty w moczu znaleźć można wykonując badanie ogólne moczu, gdy znacznie przekroczą normę można zauważyć gołym okiem ich obecność w moczu, mocz wtedy przybiera ciemniejszą, nieco różową barwę. Mówimy już wtedy o makrohematurii. Kolor moczu będzie zależał od ilości czerwonych krwinek, które się w nim znajdują, im więcej, tym będzie intensywniejszy.

Literatura wyróżnia też erytrocyturię – jako wynik mechanicznego uszkodzenia naczyń krwionośnych w drogach moczowych, uszkodzenia kanalików nerkowych albo przyjęcia zbyt dużej dawki określonych leków. Hemoglobinuria może być wynikiem zatrucia organizmu, m.in. arsenem czy grzybami.  

Gdy ilość erytrocytów w moczu przekracza przyjęte normy, należy poszerzyć diagnostykę i wykonać kolejne badania:

  • Parametry pracy wątroby.
  • Parametry pracy nerek, czasem niezbędna będzie biopsja nerki.
  • Badanie układu krzepnięcia.
  • USG jamy brzusznej, by wykluczyć nowotwór układu moczowego.

Krwiomocz a krwinkomocz

Określenia te używane są zamiennie, jednak jest istotna różnica między krwiomoczem a krwinkomoczem. Obecność krwiomoczu można stwierdzić bez wykonywania badań, jedynie przy obserwacji moczu. Ilość erytrocytów jest wtedy tak duża, że mocz staje się mętny i ciemny. Obecne mogą być nawet skrzepy krwi. Erytrocyty w moczu można zaobserwować także jako skutek żylaków odbytu, po stosunku płciowym czy w czasie menstruacji. Ciemny mocz może też występować po przyjmowaniu niektórych leków. Warto więc zaobserwowaną, budzącą wątpliwości barwę moczu potwierdzić w badaniach. Krwiomocz uznaje się zawsze za objaw niepokojący. Jego przyczyna może być idiopatyczna – mimo badań nie poznajemy wtedy przyczyny ale jednocześnie objaw krwiomoczu nie wpływa na zdrowie pacjenta, najczęściej jednak w trakcie badań, o których później można poznać przyczynę problemu z krwiomoczem i znaleźć schorzenie, które je wywołało.

Krwinkomocz można zdiagnozować tylko dzięki opisywanym wcześniej badaniom laboratoryjnym moczu.

Zarówno krwiomocz jak i krwinkomocz należy skonsultować ze specjalistą, najlepiej z urologiem.

Na co zwraca się uwagę podczas badania moczu?

Erytrocyty w moczu
Źródło: Pexels.com

Wiemy już jaka erytrocyty w moczu norma powinny być. Teraz poznajmy rodzaje erytrocytów i sprawdźmy co jest ważne podczas badania moczu.

Podczas badania moczu bardzo ważne jest określenie kilku elementów.

  • Rodzaj erytrocytów – przede wszystkim analizie podlega rodzaj występujących erytrocytów. Istnieją erytrocyty świeże i wyługowane. Erytrocyty świeże wskazują najczęściej na chorobę dolnych dróg moczowych, natomiast erytrocyty wyługowane w moczu przyczyny mają różne i mogą świadczyć nawet o patologicznych zmianach nerek. Oprócz tego badanie powinno obejmować także określenie momentu występowania krwiomoczu.
  • Moment krwawienia – określenie momentu występowania krwawienia powinno móc pomóc w określeniu przyczyny krwiomoczu. Krwawienie pojawiające się na początku mikcji oznacza problemy z cewką lub gruczołu krokowego. Jeśli zaś krwawienie występuje pod koniec, prawdopodobnie mamy do czynienia z problemami z drogami moczowymi.
  • Skrzepy – kształt skrzepów także ma niebagatelne znaczenie, np. jeśli są podłużne, może to świadczyć o problemach z górnymi drogami moczowymi.

Diagnoza będzie tym łatwiejsza, im więcej szczegółów na temat naszych dolegliwości przekażemy lekarzowi. Jeśli wraz z krwiomoczem występuje ból, gorączka lub jakiekolwiek inne niepokojące objawy, koniecznie o nich poinformujmy.

Możliwe przyczyny występowania erytrocytów w moczu

Przyczyny, dla których erytrocyty pojawiają się w moczu są niezwykle różnorodne. Często to wynik niegroźnych infekcji czy zapalenia pęcherza. Zdarza się, że erytrocyty w moczu są skutkiem urazu nerek albo pęcherza. Ale krwiomocz wynikać może też z problemów z nerkami, a nawet z toczącego się w organizmie procesu nowotworowego.

Do najczęstszych powodów krwiomoczu zalicza się:

  • Zakażenie elementów układu moczowego np. cewki moczowej lub pęcherza. Do objawów towarzyszących schorzeniu mogą należeć ból i pieczenie podczas oddawania moczu oraz podwyższona temperatura ciała.
  • Kamica dróg moczowych – Dosyć powszechnie spotykany jest także krwiomocz w przypadku kamicy – kamień, który przemieszcza się przez drogi moczowe nierzadko uszkadza tkanki, a to z kolei powoduje krwawienie.
  • Schorzenia nerek np. ostre kłębuszkowe zapalenie nerek lub zwyrodnieniowe zmiany kłębuszków nerkowych;
  • Rak pęcherza moczowego. 
  • Uraz dróg moczowych. 
  • Choroby weneryczne np. chlamydioza, rzeżączka, drożdżyca.
  • Endometrioza – towarzyszą mu bóle w podbrzuszu, obfite, długie i bardzo bolesne miesiączki i nierzadko ból podczas stosunku.

W przypadku zauważenia krwiomoczu należy bezzwłocznie udać się na badanie – wczesne wykrycie niektórych chorób może pomóc w ich szybkim wyleczeniu oraz zahamowaniu jej objawów.

Artykuł napisała:
Joanna Kot – doktorantka Uniwersytetu Warszawskiego.

Źródła:

  • Klekot-Hyla Lidia, Kokot Franciszek, Kokot Stefan, Badania laboratoryjne. Zakres norm i interpretacja, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2020.  
  • Nieszporek Teresa, Więcek Andrzej, Choroby nerek. Kompendium, Warszawa 2019.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.