ChorobyDom i rodzina

Jaka jest historia, przyczyny oraz objawy czarnej ospy? Czy można ją wyleczyć?

Jak wygląda leczenie czarnej ospy

Czarna ospa, znana także pod nazwą ospa prawdziwa, to choroba, która dzięki wysiłkom nauki zniknęła już z powierzchni ziemi. Przez wieki była to jedna z najbardziej śmiertelnych chorób, która potrafiła zabijać całe populacje. Dzięki wysiłkom WHO i masowym szczepieniom, w roku 1980 ogłoszono eradykację, czyli całkowite jej zniknięcie. Czy oznacza to, że nie stanowi ona już żadnego zagrożenia? Przeczytaj!

Czarna ospa – co to za choroba?

Czarna ospa to niezwykle groźna choroba zakaźna. Odpowiadają za nią dwie odmiany wirusa ospy prawdziwej – Variola minor oraz Variola maior. Jest to choroba, która wywoływała śmierć przynajmniej trzydziestu procent nieszczepionych wcześniej chorych. Niezwykle niebezpieczne były także powikłania – pośród nich ślepota, zapalenie rogówki, a nawet zapalenie mózgu. 

Czarna ospa – historia

Czarna ospa jeszcze w połowie dwudziestego wieku była prawdziwym postrachem całych społeczeństw. Pierwszą epidemię odnotowano w Europie pod koniec szóstego wieku. Choroba ta wybiła ogromną część ludności rdzenno-amerykańskiej, po tym jak trafiła do Nowego Świata razem z konkwistadorami. W naszym kraju ostatnią epidemię odnotowano we Wrocławiu w 1963 roku. Użyto wówczas szczepionek, dzięki czemu ofiar śmiertelnych było jedynie kilka. Na świecie ostatnią epidemia miała miejsce w 1972 roku w Jugosławii, gdzie zmarły trzydzieści dwie osoby. Ostatni odnotowany na świecie przypadek miał miejsce w roku 1978. Od tamtej pory chorobę uznaje się za wytępioną, warto jednak pamiętać, że w laboratoriach rządowych wielu krajów wciąż znajdują się wirusy ospy, które mogą zostać wykorzystane w atakach terrorystycznych jako broń biologiczna.

Czarna ospa – objawy

Czarna ospa była w dawnych czasach chorobą, której objawy mógł rozpoznać każdy lekarz. Dzisiaj schorzenie jest eradykowane, dlatego ewentualne objawy mogą nie przynieść prędkiej diagnozy. Objawy, które powinny niepokoić to:

  • podwyższona temperatura,
  • ogólne osłabienie,
  • poczucie rozbicia, bóle mięśni.

Po około dwunastu dniach od zarażenia pojawiają się:

  • wymioty,
  • bóle głowy,
  • dreszcze,
  • wysypka (plamki i grudki, które zmiatają się w pęcherzyki).

Najcięższy przebieg miała oczywiście choroba osób nieszczepionych. Umierali zwykle po około dwóch tygodniach od zakażenia.

Czarna ospa – sposób i leczenia

Historia, przyczyny oraz objawy czarnej ospy
Źródło: Pexels.com

Głównym problemem czarnej ospy było to, że choroba nie poddawała się w zasadzie żadnemu swoistemu leczeniu. Najczęściej stosowano tak zwane leczenie objawowe, które polegało na obniżaniu temperatury i łagodzeniu zmian skórnych. Rokowania zależne są od ogólnej kondycji organizmu pacjenta, a także postaci choroby, typu wirusa.

Czarna ospa to choroba, uznawana jest za eradykowaną już od prawie czterdziestu lat. Ponieważ jednak zachodzą obawy,  że wirus mógłby zostać wykorzystany w charakterze broni biologicznej, nie ustają prace nad lekiem, który będzie skuteczny w wypadku epidemii. Od 2018 roku istnieje zarejestrowany przez amerykańską Agencję Żywności i Leków preparat – Tecovirimat. 

Szczepionka przeciwko czarnej ospie

Czarna ospa przez lata była chorobą, która dziesiątkowała całe społeczności niezależnie od miejsca, w którym się pojawiła. Pierwsza szczepionka pojawiła się 1796 a wynalazł ją Edward Janner, który zauważył zależność pomiędzy tym, że osoby pracujące przy krowach rzadziej chorują na ospę. Wyodrębnił więc wirus krowiej ospy, na podstawie którego wykonał uodparniającą szczepionkę.

Zorganizowane akcje szczepienia na ospę były wspólnym projektem wielu krajów, działających pod szyldem WHO. Projekt rozpoczęto w latach sześćdziesiątych i dzięki determinacji naukowców już na początku lat osiemdziesiątych czarną ospę można było uznać za chorobę, która nie występuje naturalnie w żadnej części świata. Do dzisiaj nie odnotowano już żadnych nowych zachorowań.

Artykuł napisała:
Magdalena Polena
 – copywriterka, dziennikarka, freelancerka.
Na co dzień kolekcjonuje niepotrzebne fakty i wychowuje trzy koty.

Źródło:

  • Ospa prawdziwa jako broń biologiczna – rozpoznanie, leczenie i aspekty zdrowia publicznego, [w:] „Medycyna Praktyczna – Pediatria”, 6/2001.
Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.