Uroda

Mikrobiom skóry, czyli bakterie, które jej służą

Maseczka na twarzy kobiety

Skóra to nasz największy narząd o skomplikowanej budowie i funkcjonalnościach. Gdyby rozłożyć ją płasko na ziemi, zajęłaby obszar 1,5-2 m2, jej grubość natomiast wynosi 1,5-2mm. Zadaniem skóry jest przede wszystkim ochrona naszego organizmu przed wnikaniem do niego szkodliwych dla nas patogenów. Powierzchnię skóry zasiedlają ogromne ilości bakterii, wirusów, grzybów i roztoczy, które razem tworzą mikrobiom skóry. Mikrobiom skóry jest naturalną barierą ochronną, którą tworzą bakterie i wirusy. Na jednym centymetrze kwadratowym ludzkiej skóry znajduje się aż ponad 100 bakterii.

W pierwszej chwili słowo bakterie może przywoływać jedynie negatywne skojarzenia. Przecież zazwyczaj słyszy się, że są one przyczyną chorób i osłabionej odporności. Tymczasem okazuje się, że są również bakterie będące sprzymierzeńcami ludzi. Bez nich organizm nie byłby w stanie normalnie funkcjonować.

Co to jest mikrobiom?

Mikrobiom to stosunkowo nowy termin opisujący zbiór mikroorganizmów zasiedlających powierzchnię naszej skóry. To swoisty ekosystem o składzie indywidualnym dla każdego z nas. Jego skład gatunkowy i ilościowy zależy też od poszczególnych obszarów skóry i warunków tam panujących: wilgotności, temperatury oraz grubości skóry.

Aby odpowiedzieć na pytanie, co to jest mikrobiom, najpierw należy przeanalizować jego skład, na skórze znajdują się:

1. Bakterie skóry –  to mikroskopijne organizmy jedno/wielokomórkowe, o wielości gatunków i zróżnicowanej roli, dzielą się na:

  • probiotyki, czyli pożyteczne dla nas bakterie, niezbędne do utrzymania homeostazy i regulujące różne procesy życiowe zachodzące na powierzchni skóry i wewnątrz organizmu
  • bakterie oportunistyczne,  o charakterze neutralnym, ale groźne dla osób o obniżonej odporności
  • patogeny, czyli bakterie chorobotwórcze
  • archeony, odkryte w latach 70. XX w. drobne organizmy komórkowe, podobne do bakterii
  • eukariota, czyli tak zwane jądrowce, czyli wszystkie inne organizmy komórkowe z wyjątkiem bakterii i archeonów

Mikrobiom, mikrobiota skóry

Bakterie na skórze
Źródło: Pexels.com

W symbiozie z ludzkim organizmem żyje ponad dwa tysiące różnych gatunków bakterii, które znajdują się przede wszystkim w układzie pokarmowym, moczowo-płciowym, w jamie ustnej, a także na skórze. Mikrobiom skóry jest naturalną barierą ochronną, którą tworzą bakterie i wirusy. Na jednym centymetrze kwadratowym ludzkiej skóry znajduje się aż ponad 100 bakterii. Po raz pierwszy termin mikrobiom został użyty przez laureata nagrody Nobla – Joshuę Lederberg’a. Był on amerykańskim genetykiem i mikrobiologiem.

Na skórze wszystkich ludzi w większości znajdują się te same szczepy, jednak mikrobiom każdego z nich trochę się różni – tak jak na przykład linie papilarne. Budowa mikrobioty zależy od wielu czynników:

  • biologicznych (np. wieku czy płci),
  • środowiskowych (np. diety, miejsca zamieszkania, stosowanych leków czy kosmetyków i wielu innych).

Jakie funkcje pełnią bakterie na skórze człowieka?

Mikrobiom skóry to ekosystem, którego zadaniem jest integrowanie organizmu człowieka ze środowiskiem zewnętrznym oraz ochrona przed patogenami chcącymi wnikać do jego wnętrza. Wykorzystuje właściwości składu oraz cechy samej skóry, która posiada właściwości złuszczające. Dzięki temu nie wszystkie bakterie na skórze są w stanie utrzymać się na niej, chroniąc w ten sposób delikatną równowagę, zachodzącą pomiędzy wszystkimi elementami, nie dopuszczając do powstania niekorzystnej dla człowieka mikroflory.

Bakterie na skórze człowieka, te tworzące jego mikrobiom, wykorzystują obecny na skórze każdego z nas łój, utrudniający przenikanie w głąb skóry niekorzystnych substancji. W przypadku próby agresywnego działania „złych” bakterii, mikrobiom uruchamia mechanizm układu odpornościowego, który ma zniwelować zagrożenie.

Mikrobiota skóry pomaga bronić się przed wszelkimi szkodliwymi drobnoustrojami. Robi to produkując substancje niszczące groźne mikroorganizmy, które atakują ludzki organizm. Pomaga także utrzymać odpowiednie pH skóry, odgrywające najważniejszą rolę w kwestii prawidłowego złuszczania naskórka i jego odnowy.

Ponadto bakterie znajdujące się na skórze człowieka zajmują się rozkładaniem potu i sebum, zamieniając je w naturalne nawilżenie. Prawidłowa równowaga hydrolipidowa jest ważna, a zaburzenie harmonii mikrobiologicznej może skutkować nadmierną suchością skóry albo nieprawidłową odnową.

Zaburzenia mikrobiomu

Bakterie skóry tworzące jego mikrobiom nie zawsze tworzą środowisko zrównoważone. Gdy dochodzi do zaburzenia równowagi, tzw. dysbiozy, skóra przestaje spełniać swoją funkcję ochronną i do organizmu wnikają patogeny. Mogą one doprowadzić do utraty komfortu, ale też poważnych chorób. Skóra nadmiernie sucha, podatna na uszkodzenia, może stać się pożywką np. dla gronkowców. Ucierpi na tym sam wygląd skóry i jej stan oraz cały organizm, który może zostać lokalnie zaatakowany przez komórki gronkowca. To m.in. dlatego warto dbać o skórę i jej powłokę lipidową. Pielęgnacja ciała musi utrzymać „dobre” bakterie na skórze a eliminować tylko te „złe”.

Jak odpowiednio zadbać o mikrobiom skóry?

Mikrobiom na skórze kobiecej
Źródło: Pexels.com

Niestety negatywny wpływ na mikrobiom na skórze człowieka ma bardzo wiele czynników zewnętrznych, których nie da się czasami wyeliminować natychmiast (w końcu nie zawsze ma się możliwość przeniesienia z dnia na dzień w miejsce, gdzie na przykład problem smogu jest znikomy). Można jednak samodzielnie wpłynąć na pewną bardzo istotną rzecz, a mianowicie prawidłowo zadbać o mikrobiotę stosując odpowiednią pielęgnację.

Nie może być ona agresywna dla znajdujących się na skórze bakterii. Powinna natomiast oczyszczać skórę, a także odżywiać i nawilżać ją w sposób delikatny, nie zmieniając jej naturalnego pH. Wobec tego należy wybierać przede wszystkim takie kosmetyki, które nie naruszą naturalnej bariery na ciele człowieka i nie narażą organizmu na przedostawanie się do niego szkodliwych drobnoustrojów.

 

 

 

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.