Loading...
KręgosłupZdrowie

Rdzeń kręgowy – wszystko co powinieneś o nim wiedzieć

Kobieta z bólem kręgosłupa

1. Anatomia rdzenia kręgowego

  • Rdzeń kręgowy jest cylindryczną strukturą, która przebiega przez środek kręgosłupa, od pnia mózgu aż do dolnej części pleców.
  • To delikatna struktura zawierająca wiązki nerwów i komórki, które przenoszą sygnały z mózgu do reszty ciała.
  • Ta struktura anatomiczna jest jedną z głównych części układu nerwowego.
  • Jest niezbędny do przewodzenia impulsów z mózgu do ciała i generowania odruchów, które sprawiają, że nasze codzienne funkcjonowanie jest płynne.
  • Rdzeń kręgowy kontroluje dobrowolne mięśnie tułowia i kończyn oraz odbiera bodźce czuciowe z tych obszarów. Rozciąga się od rdzenia przedłużonego do dolnej granicy pierwszego kręgu lędźwiowego.
  • Rdzeń kręgowy znajduje się w obrębie kanału kręgowego, ale nie rozciąga się na całej długości kanału kręgowego. Długość rdzenia kręgowego wynosi około 45 cm u mężczyzn i 43 cm u kobiet, a jego szerokość waha się od 1,27 cm w odcinku szyjnym i lędźwiowym do 64 mm w odcinku piersiowym. Istnieje 20 lub 21 par więzadeł ząbkowanych, które stanowią chirurgiczny punkt orientacyjny dla przednio-bocznego odcinka rdzenia kręgowego.
  • Rdzeń kręgowy jest częścią ośrodkowego układu nerwowego (OUN). Znajduje się wewnątrz kanału kręgowego kręgosłupa. Podczas rozwoju występuje dysproporcja między wzrostem rdzenia kręgowego a wzrostem kręgosłupa. Rdzeń kręgowy kończy rosnąć w wieku 4 lat, podczas gdy kręgosłup przestaje rosnąć w wieku 14-18 lat. To jest powód, dla którego u dorosłych rdzeń kręgowy zajmuje tylko górne dwie trzecie kanału kręgowego.

 

a) Budowa oraz funkcje rdzenia kręgowego

Struktura i segmenty – składa się z zewnętrznej warstwy istoty białej i centralnie
położonej istoty szarej.

– na całej swojej długości składa się z odcinka szyjnego,
piersiowego, lędźwiowego, krzyżowego i ogonowego.

Definicja i funkcja Część ośrodkowego układu nerwowego zlokalizowana w kanale kręgowym,
która przekazuje informacje między mózgiem a obwodami.
Nerwy rdzeniowe 31 par nerwów wychodzących z segmentów rdzenia kręgowego
w celu unerwienia struktur ciała, 8 par nerwów szyjnych, 12 piersiowych,
5 lędźwiowych, 5 krzyżowych i 1 para nerwów kręgowych.

b) Przekrój rdzenia kręgowego

Rdzeń kręgowy jest zbudowany z istoty szarej i białej, podobnie jak inne części OUN. Pokazuje cztery powierzchnie: przednią, tylną i dwie boczne. Mają bruzdy (przednie) i bruzdy (przednio-boczne, tylno-boczne i tylne). Istota szara jest centralną częścią rdzenia kręgowego w kształcie motyla i składa się z ciał komórek neuronalnych. Pokazuje rogi przednie, boczne i tylne. Istota biała otacza istotę szarą i składa się z aksonów. Zawiera ścieżki łączące mózg z resztą ciała.

Zdjęcie rentgenowskie kręgosłupa
Źródło: Pexels

2. Ukrwienie rdzenia kręgowego

Rdzeń kręgowy jest zaopatrywany przez gałęzie tętnic kręgowych i segmentowych. Tętnica kręgowa tworzy przednią i tylną tętnicę kręgosłupa. Tętnice segmentowe, takie jak szyjna głęboka, wstępująca szyjna i międzyżebrowa tylna, dają początek 31 parom odgałęzień tętnic korzeniowych, które zaopatrują korzenie nerwów rdzeniowych. Podobnie nazwane żyły towarzyszą tętnicom.

Przednie i tylne żyły rdzeniowe spływają do żył korzeniowych, które następnie uchodzą do (wewnętrznego i zewnętrznego) splotu żylnego kręgu. Ta sieć ostatecznie uchodzi do żył kręgowych (szyja) i segmentowych (tułów). Dopływ krwi jest zawsze nieodłączną częścią każdej jednostki badawczej anatomii.

3. Nerwy rdzeniowe 

Nerwy rdzeniowe są pogrupowane jako szyjne (C1-C8), piersiowe (T1-T12), lędźwiowe (L1-L5), krzyżowe (S1-S5) i ogonowe (Co1), w zależności od tego, z którego odcinka rdzenia kręgowego pochodzą. Segmentacja rdzenia kręgowego odpowiada okresowi wewnątrzmacicznemu, w którym rdzeń kręgowy zajmuje cały kanał kręgowy. Z tego powodu w wieku dorosłym, gdzie kręgosłup jest dłuższy niż rdzeń, każdy segment rdzenia kręgowego znajduje się wyżej niż odpowiadający mu kręg. Różnice te stają się bardziej widoczne w kierunku dystalnym w kierunku odcinków lędźwiowych i krzyżowych rdzenia kręgowego.

Na przykład odcinek rdzenia kręgowego L5 znajduje się na poziomie kręgu L1. Aby bardziej dystalne nerwy rdzeniowe mogły wyjść, muszą najpierw zejść przez kanał kręgowy. Z uwagi na to, iż nerwy odcinka lędźwiowego i krzyżowego znajdują się najdalej od otworów międzykręgowych, są one najdłuższe. Schodząc w kierunku odpowiednich otworów międzykręgowych, nerwy rdzenia kręgowego lędźwiowo-krzyżowego tworzą wiązkę zwaną ogonem końskim.

Kobieta u lekarza
Źródło: Pexels

 4. Uraz rdzenia kręgowego 

To uszkodzenie dowolnej części rdzenia kręgowego lub nerwów na końcu kanału kręgowego — często powoduje trwałe zmiany siły, czucia i innych funkcji organizmu poniżej miejsca urazu. Zdolność do kontrolowania kończyn po urazie rdzenia kręgowego zależy od dwóch czynników: miejsca, w którym doszło do urazu rdzenia kręgowego oraz ciężkości urazu. Najniższa część rdzenia kręgowego, która pozostaje nieuszkodzona po urazie, jest określana jako neurologiczny poziom urazu. Stopień urazu jest często nazywana „całością” i jest klasyfikowana jako jedna z następujących:

·        Kompletny. Jeśli całe czucie (zmysły) i cała zdolność kontrolowania ruchu (funkcja motoryczna) zostaną utracone poniżej urazu rdzenia kręgowego, uraz jest nazywany całkowitym.

·        Niekompletny. Jeśli występuje jakaś funkcja motoryczna lub sensoryczna poniżej dotkniętego obszaru, wtedy obrażenia są nazywane niekompletnymi. Istnieją różne stopnie niecałkowitego urazu. Z kolei ucisk rdzenia kręgowego jest spowodowany każdym stanem, który wywiera nacisk na rdzeń kręgowy. Z uwagi na to, że rdzeń kręgowy jest wiązką nerwów, która przenosi informacje z mózgu do mięśni i innych tkanek miękkich. Gdy rdzeń kręgowy przemieszcza się w dół pleców, jest chroniony przez kręgi. Utrzymują one również ciało w pozycji pionowej. Nerwy rdzenia kręgowego biegną przez otwory między kręgami i biegną do mięśni.

Urazy rdzenia kręgowego mogą powodować jeden lub więcej z następujących objawów:

·            Utrata ruchu

·            Zmiana czucia, w tym zdolność odczuwania ciepła, zimna i dotyku

·            Utrata kontroli jelit lub pęcherza

·            Przesadne odruchy lub skurcze

·            Zmiany funkcji seksualnych, wrażliwości seksualnej i płodności

·            Ból lub intensywne pieczenie spowodowane uszkodzeniem włókien nerwowych w rdzeniu kręgowym

·            Trudności w oddychaniu, kaszel lub usuwanie wydzieliny z płuc.

 Najczęstsze przyczyny urazów rdzenia kręgowego to:

Wypadki samochodowe i motocyklowe są główną przyczyną urazów rdzenia kręgowego, stanowiąc prawie połowę nowych urazów rdzenia kręgowego każdego roku

Uraz rdzenia kręgowego po 65 roku życia jest najczęściej spowodowany upadkiemü Około 12% urazów rdzenia kręgowego wynika z gwałtownych spotkań, zwykle z ran postrzałowych. Rany nożowe również są powszechne

Aktywności sportowe, takie jak sporty uderzeniowe i nurkowanie w płytkiej wodzie, powodują około 10% urazów rdzenia kręgowego

Choroby takie jak rak, zapalenie stawów, osteoporoza i zapalenie rdzenia kręgowego również mogą powodować urazy rdzenia kręgowego. 

5. Worek oponowy            

To błoniasta osłona lub rurka opony twardej, która otacza rdzeń kręgowy i ogon koński. Worek oponowy zawiera płyn mózgowo-rdzeniowy, który dostarcza rdzeniowi kręgowemu składników odżywczych. Od czaszki rurka przylega do kości w otworze wielkim i biegnie w dół do drugiego kręgu krzyżowego, gdzie ulega zwężeniu. Worek ma wypustki, które podążają za nerwami rdzeniowymi wzdłuż ich ścieżek z kanału kręgowego, które stają się osłonami korzenia opony twardej.

Najczęściej pojawiającą się dolegliwością ze strony worka oponowego jest przepuklina i inne dysfunkcje wywołane chorobami zwyrodnieniowymi kręgosłupa. Ucisk na worek oponowy może być bardzo niebezpieczny. Kręgosłup wykonuje nieustanne ruchy – zgina się, prostuje oraz wykonuje ruchy skrętne. Jest strukturą niezwykle narażoną na urazy i przeciążenia. Szczególnie podatne na uszkodzenia są krążki międzykręgowe.

Wraz ze starzeniem się organizmu krążki międzykręgowe spłaszczają się, ponieważ osłabia się tkanka łączna pierścieni międzykręgowych, a jądro miażdżyste twardnieje.  Jądro miażdżyste zaczyna uwypuklać pierścień, a ten uciska na worek oponowy oraz rdzeń kręgowy i korzenie nerwów rdzeniowych. Pasma i włókna pierścienia mogą ulec z tego powodu zerwaniu, a jądro miażdżyste wysuwa się z kanału kręgowego. Tym sposobem pojawia się przepuklina lub wypuklina jądra miażdżystego. W niektórych przypadkach może nawet dojść do wypadnięcia jądra miażdżystego do kanału kręgowego.  

6. Badania obrazowe

Badania obrazowe odgrywają coraz większą rolę w diagnostyce chorób kręgosłupa. Ciągły rozwój
technik obrazowania, związany z postępem technologicznym, zwiększa możliwości badań obrazowych w dokładnym uwidocznieniu zmian patologicznych kręgosłupa.

Wyjściowym badaniem radiologicznym powinny być jak do tej pory konwencjonalne zdjęcia rentgenowskie (RTG) kręgosłupa, które mają jednak ograniczone możliwości diagnostyczne. U chorych z zespołami neurologicznymi związanymi ze zmianami kręgosłupa i w obrębie kanału kręgowego głównymi metodami są: tomografia komputerowa
(TK) oraz w szczególności rezonans magnetyczny (MR,
magnetic resonance) — wraz z technikami
dodatkowymi.

Do badań uzupełniających można zaliczyć metody medycyny nuklearnej: tomografia emisyjna pojedynczego fotonu (SPECT, single-photon emission computed tomography) oraz pozytronowa
tomografia emisyjna (PET,
positron emission tomography) połączona z TK (PET/TK). Inne rzadko zalecane badania to konwencjonalna mielografia i mielografia TK (mielo-TK), angiografia rdzeniowa i dyskografia.

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.