Loading...
ChorobyJedzenie

Szczawiany wapnia w moczu – czym są, jak powstają i jaka jest ich norma?

Badanie szczawianów wapnia w moczu,

Szczawiany wapnia to substancje naturalnie występujące w spożywanych produktach. Ich podwyższony poziom w moczu może świadczyć o rozwijającej się chorobie, jaką jest kamica. W jakich produktach znajduje się najwięcej szczawianów oraz jakie skutki zdrowotne może przynieść ich nadmierne spożycie?

Czym są szczawiany wapnia w moczu?

Szczawiany wapnia to substancje chemiczne, które porównywane są wyglądem do małych kryształów. Najczęściej są wykrywane w moczu podczas rutynowego badania. Nadmierna ilość szczawianów w moczu może skutkować wystąpieniem kamicy nerkowej.

Do najczęstszych objawów kamicy należy silny ból w okolicy lędźwiowej, który promieniuje w kierunku pęcherza. Bólowi mogą towarzyszyć nudności oraz wzdęcia. W zdrowym organizmie szczawiany występują w niedużej ilości niezagrażającej zdrowiu. Niektóre spożywane produkty spożywcze, w znaczny sposób mogą przyczynić się do zwiększenia ich ilości w moczu. Szczawiany, które nie ulegną rozpuszczeniu, wytrącają osad, który może doprowadzić do wystąpienia kamieni nerkowych oraz kamieni występujących w innym fragmencie dróg moczowych.

Jaka jest norma ilości szczawianów wapnia?

Według wielu opracowań naukowych dzienna norma szczawianów wapnia powinna wynosić od 10 do 35 mg/dobę. Ilość wydalanych szczawianów określa się na podstawie dobowej zbiórki moczu. Dawka wydalanego wapnia wraz z moczem jest różna dla kobiet i mężczyzn. W przypadku kobiet wynosi około 250 mg/dobę, a u mężczyzn nie więcej niż 300 mg/dobę.

Podwyższony poziom szczawianów świadczy o wielu różnych możliwych schorzeniach. Najczęściej jednak jest to kamica nerkowa. Występuje ona głównie u mężczyzn, jednak może również dotknąć kobiet oraz dzieci. W przypadku dzieci podwyższony poziom świadczy o hiperkalciurii.

To nic innego jak choroba polegająca na wydalaniu wraz z moczem zbyt dużej ilości wapnia. Wyróżnia się dwa rodzaje tego schorzenia, mianowicie pierwotną oraz wtórną. hiperkalciuria pierwotna występuje wtedy, gdy organizm w wyniku wad genetycznych wydala zbyt dużą ilość jonów wapnia. Wtórna spowodowana jest przeważnie chorobami jelit oraz nieodpowiednią dietą. Zła dieta u dziecka bogata w sól, węglowodany oraz białka, a uboga w potas i fosforany to najczęstsza przyczyna wystąpienia przypadłości. Jedną z chorób, która może przyczynić się do wystąpienia hiperkalciurii, jest cukrzyca. Ponadto witamina D może odpowiadać za nadmierne wchłanianie wapnia.

Szczawiany wapnia w moczu — jak powstają?

Wytrącanie kryształków szczawianu wapnia w moczu powodują dwa czynniki. Przede wszystkim nadmierne spożycie produktów obfitujących w szczawiany przy obecności bodźców sprzyjających krystalizacji. Należy do nich kwaśne pH, zbyt duża podaż wapnia, cytrynianów, magnezu i mukopolisacharydów. Czynnikiem, który towarzyszy nadmiernemu stężeniu szczawianów jest zbyt wysoka ilość wapnia w moczu. Kamica nerkowa dotyczy aż 5% populacji.

Zapobieganie nawrotom kamicy wapniowej

Liczne szczawiany wykryte w moczu są spowodowane dietą, w której zawarta jest zbyt duża ilość produktów bogatych w szczawiany. Wśród nich wyróżnia się przede wszystkim szpinak, kapustę, rabarbar, cytrusy, herbatę, kakao i alkohol. Początkowo szczawiany w moczu nie powodują żadnych bolesnych i odczuwalnych dolegliwości. Dopiero w przypadku powiększenia się kamieni i podczas ich przemieszczania w drogach moczowych, dochodzi do kolki nerwowej, która objawia się ostrym bólem. Innym objawem jest gorączka i wymioty.

Gdy mocz zmieni barwę ze słomkowej na ciemny, brunatny, a w wynikach badań odnotuje się podwyższone stężenie kryształków szczawianu, pacjent może cierpieć na chorobę nerek. Aby zapobiegać występowaniu i nawracaniu kamicy wapniowej, należy zadbać o poprawną dietę, eliminującą wszystkie szkodliwe produkty. Jest to najważniejszy krok do poprawy jakości zdrowia. Dobrze skomponowana dieta zapobiega krystalizacji szczawianów. Gdy w badaniu zostaną wykryte szczawiany, należy niezwłocznie zgłosić się do specjalisty. Wykona on szereg badań diagnostycznych takich jak np. USG układu moczowego.

W sytuacji, kiedy wystąpi bolesna kolka, należy spożyć środek rozkurczowy taki jak No-Spa oraz przeciwbólowy. Pomocna może okazać się poduszka elektryczna bądź termofor.

Badanie szczawianów w moczu polega na dobowej zbiórce moczu. Zbyt wysoki poziom szczawianów wapnia może przyczyniać się również do ciągłego parcia na mocz. Zwiększona zawartość szczawianów może towarzyszyć takim chorobom jak dna moczanowa i reumatoidalne zapalenie stawów.

Szczawiany wapnia w moczu,
Źródło: Pixabay.com

Dieta przy wykryciu licznych szczawianów wapnia w moczu

Gdy badanie pozwoliło na wykrycie zbyt wysokiego poziomu szczawianów wapnia, konieczne jest przypatrzenie się swojemu jadłospisowi. W głównej mierze to jedzenie i jego jakość odpowiedzialne jest za występowanie zbyt dużej ilości szczawianów wapnia.

Jeżeli norma szczawianów wapnia jest przekroczona, a sami nie potrafimy przekształcić diety, warto zgłosić się do sprawdzonego dietetyka. Kluczowe jest również prawidłowe nawodnienie organizmu. Idealnie w tym celu sprawdzi się spożywanie niegazowanej wody mineralnej oraz naparu z pokrzywy, który działa moczopędnie. Pokrzywa dodatkowo wspiera pracę nerek.

Aby dieta była skuteczna i powodowała obniżenie do normy szczawianów wapnia, posiłki należy spożywać regularnie. Jak w większości diet redukcyjnych czy prozdrowotnych, zaleca się spożywanie 5 mniejszych posiłków, zamiast 3 obfitych. Nie powinno się jadać w pośpiechu. Ostatni posiłek należy spożywać około 3 godziny przed snem. Regularność posiłków dodatkowo poprawia koncentrację oraz oddziałuje pozytywnie na metabolizm. Wpływa to również dobrze na proces odchudzania.

Jak prawidłowo gotować?

Zalecaną techniką kulinarną jest gotowanie oraz pieczenie w piekarniku bez użycia tłuszczu, na przykład przy pomocy pergaminu. Świetnie sprawdza się również gotowanie na parze i duszenie. Smażenie w głębokim tłuszczu jest kategorycznie zabronione. Zdrowy tłuszcz najlepiej dodawać do już gotowych potraw, na przykład skrapiając ulubioną sałatkę warzywną olejem bogatym w niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe.

Szczególnie rekomendowane oleje to olej rzepakowy tłoczony na zimno, dobra gatunkowo oliwa z oliwek, olej lniany oraz olej słonecznikowy. Nie należy natomiast włączać w jadłospis smalcu, słoniny, boczku i śmietan z dużą zawartością procentową tłuszczu.

W jadłospisie osoby, u której występuje zbyt duża ilość szczawianów wapnia, nie może zabraknąć błonnika. Występuje on głównie w pełnoziarnistych makaronach, pieczywie, ryżu, ale także w warzywach i owocach w postaci surowej.

Konieczne jest zredukowanie ilości spożywanej soli. Mowa tu nie tylko o soli dodawanej samodzielnie do potraw, ale także tej, która występuje w gotowych produktach. Wystrzegać należy się również bardzo niezdrowej przyprawy, jaką jest glutaminian sodu. Spożycie soli nie powinno przekraczać dziennie 5 gramów, czyli jednej łyżeczki.

Zamiast soli kuchennej, dania można doprawiać ziołami oraz mieszankami ziół, które znacząco mogą polepszyć smak potraw i nadać im zupełnie nowego charakteru. Doskonale sprawdzą się również zioła takie jak majeranek, koperek i zielona pietruszka. Ograniczyć trzeba również vegetę, ocet, musztardę oraz czarny pieprz.

Po jakie owoce i warzywa warto sięgać?

Po wykryciu licznych szczawianów w diecie nie może zabraknąć warzyw i owoców, które oprócz dużej zawartości witamin i minerałów, mają mało kalorii i sycą na długo. Zapobiega to podjadaniu między posiłkami i minimalizuje ryzyko tycia.

Wśród zalecanych warzyw znajdują się:

  • Bakłażany,
  • Brokuły,
  • Kalafior,
  • Pieczarki,
  • Ogórki,
  • Papryka,
  • Buraki,
  • Brukselka,
  • Dynia,
  • Kabaczki,
  • Szparagi,
  • Brukiew,
  • Kalarepa.
Źródło: Pixabay.com

Polecane owoce w jadłospisie osoby borykającej się z problemem zbyt dużej ilości szczawianów to:

  • Wiśnie,
  • Czereśnie,
  • Maliny,
  • Arbuz,
  • Kiwi,
  • Ananas,
  • Morele,
  • Nektarynki,
  • Gruszki,
  • Jabłka,
  • Granat,
  • Melon,
  • Brzoskwinie.

Jak widać, wykrycie licznych szczawianów w moczu nie oznacza rezygnacji ze swoich ulubionych dań. Posiłki mogą być komponowane z sezonowych warzyw i owoców, które cechują się wyrazistym smakiem i aromatem.

Co należy wykluczyć?

Z jadłospisu należy wykluczyć takie warzywa i owoce, które mają wpływ na podnoszenie poziomu szczawianów. To niektóre z nich:

  • Szpinak,
  • Szczaw,
  • Kakao i czekolada,
  • Mocna, czarna herbata oraz kawa,
  • Suszone figi,
  • Truskawki,
  • Kiszonki, na przykład ogórki kiszone i kapusta kiszona,
  • Rabarbar,

Warto pamiętać, że spożywanie cukru może prowadzić do powstawania kwasu szczawiowego w organizmie, nawet u zdrowego człowieka. Z tego względu, z menu warto również wykluczyć produkty spożywcze obfitujące w duże ilości cukrów prostych.

Jeżeli chodzi o nabiał i mleko, ich spożycie powinno być ograniczone. Nie należy rezygnować z nich całkowicie, gdyż zawierają spore ilości białka. W przypadku, gdy u pacjenta w parze z kamicą idzie otyłość, tłuste przetwory mleczne powinny być zastąpione tymi chudszymi.

Przykładowy jadłospis dwudniowy przy zbyt dużym poziomie szczawianów

Dzień pierwszy

Śniadanie: Kanapki na pieczywie graham, cienka warstwa masła, chuda polędwica drobiowa, plastry świeżego ogórka szklarniowego. Do picia napar z pokrzywy.

II śniadanie: Mix świeżych sałat z lekkim dipem na bazie oliwy z oliwek z ziołami, podany z pomidorkami koktajlowymi, papryką oraz ogórkiem. Kromka pieczywa pełnoziarnistego.

Obiad: Kasza pęczak pełnoziarnista, kurczak pieczony w pergaminie z ziołami, surówka z marchewki i jabłka.

Podwieczorek: Koktajl owocowy z malin, jabłka i selera naciowego.

Kolacja: Zupa krem z dyni gotowana na wywarze warzywnym. Podana z kleksem jogurtu greckiego oraz pestkami dyni.

Dzień drugi

Śniadanie: Płatki owsiane gotowane na mleku ryżowym, świeże maliny, banan, cynamon

II śniadanie: Kanapka na pieczywie pełnoziarnistym, ser żółty, pomidor, odrobina masła.

Obiad: Tortilla orkiszowa z sałatą, świeżym pomidorem, ogórkiem, papryką i grillowanym tofu bez tłuszczu. Lekki dip na bazie jogurtu naturalnego i świeżego koperku. Do picia napar z pokrzywy.

Podwieczorek: Zupa krem z kalafiora gotowana na wywarze warzywnym. Podana z pełnoziarnistymi grzankami i koperkiem.

Kolacja: Kanapki na pieczywie pełnoziarnistym podane z konfiturą owocową i chudym twarogiem. Do picia napar z pokrzywy.

Należy zwrócić uwagę na to, by dania były przygotowywane ze świeżych produktów. Należy pamiętać o regularności spożywania posiłków, by dostarczać przez cały dzień organizmowi odpowiednią dawkę energii, by mógł on prawidłowo funkcjonować.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.