Loading...
ChorobyLeczenieNeurologia

Guz mózgu – objawy, leczenie, rodzaje

Napis ,,guz mózgu" ułozony z drewnianych literek

Nowotwory mózgu w medycynie odnoszą się zazwyczaj do wszystkich nowotworów wewnątrzczaszkowych. Nowotwory mózgu, występujące u około 2% dorosłych, stanowią jedynie niewielką część wszystkich nowotworów. Są one dość rzadkie. Jednakże, guzy mózgu są bardziej powszechne w dzieciństwie niż inne rodzaje raka. Zajmują drugie miejsce pod względem częstości występowania.

Znacznie częstsze od rzeczywistych guzów mózgu, które powstają bezpośrednio w tkance mózgowej, są przerzuty do mózgu. Czyli ogniska wtórne, które powstają, gdy komórki nowotworowe przemieściły się z innej części ciała. W wielu przypadkach przerzuty do mózgu są spowodowane przez raka płuc, raka piersi lub czerniaka. Te komórki nowotworowe dostają się do mózgu naczyniami limfatycznymi lub krwionośnymi, a następnie tam się osiedlają.

Występowanie nowotworów mózgu (a także innych miejscowych procesów nowotworowych) związane jest z narażeniem na promieniowanie, różne substancje toksyczne i znaczne zanieczyszczenie środowiska. 

Jakie istnieją rodzaje guzów mózgu?

Guzy mózgu mogą wywodzić się z różnych typów komórek i są odpowiednio klasyfikowane w następujący sposób:

  • Komórki nerwowe: nerwiaki;
  • Komórki błony śluzowej: oponiaki;
  • Tkanka tłuszczowa: tłuszczaki;
  • Komórki odpornościowe: chłoniaki;
  • Astrocyty: gwiaździaki;
  • Komórki glejowe: glejaki.

Guzy mózgu są również klasyfikowane w zależności od stopnia ich wzrostu, przemieszczania się prawidłowych komórek i przerzutów. Dlatego Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) dzieli guzy mózgu na różne stopnie zaawansowania, aby móc ocenić ryzyko i rokowanie:

  • I stopień wg WHO: łagodny, wolno rosnący, o bardzo dobrym rokowaniu;
  • Stopień II wg WHO: nadal łagodny, ryzyko progresji do złośliwości;
  •  III wg WHO: już złośliwy;
  •  IV wg WHO: bardzo złośliwy, szybko rosnący guz, złe rokowanie.

Łagodne guzy mózgu

Łagodny guz mózgu rośnie powoli i zazwyczaj ma wyraźne granice z otaczającą go zdrową tkanką mózgową. Najczęstsze łagodne guzy mózgu to:

  • astrocytoma;
  • oligodendroglioma;
  • oligoastrocytoma.

Nowotwory złośliwe mózgu

Natomiast złośliwy guz mózgu ma tendencję do szybkiego wzrostu i niszczenia otaczającej tkanki, wykazując tak zwany wzrost naciekowy. Najczęstsze złośliwe guzy mózgu to:

  • glejaki;
  • oponiaki;
  • guzy przysadki mózgowej;
  • nerwiaki;
  • przerzuty.

Nowotwory mózgu u dzieci

Guzy mózgu są najczęstszymi nowotworami litymi u dzieci poniżej 15 roku życia. Ponadto, guzy mózgu są drugą główną przyczyną zgonów z powodu nowotworów u dzieci i młodzieży. Nowotwory mózgu różnią się znacznie od tych występujących u dorosłych. Najczęstsze nowotwory OUN u dzieci (w kolejności) to:

  • astrocytomy;
  • medulloblastomas;
  • ependymomy.

Diagnoza guza mózgu zwykle wiąże się z dużym obciążeniem psychicznym dla chorego dziecka, jego rodzeństwa i rodziców. Dlatego niezwykle ważna jest kompleksowa opieka nad rodzicami i ich obecną sytuacją życiową.

Kobieta z guzem mózgu w szpitalu
Źródło: Pexels

Oznaki i objawy guzów mózgu

Nowotwory mózgu mogą powodować różne objawy. To, jakie objawy ma dana osoba, zależy od rodzaju guza i jego lokalizacji. Gdy guz rośnie powoli, mózg może się przystosować. Jego nieuszkodzone obszary przejmują funkcje obszarów dotkniętych chorobą. To wyjaśnia, dlaczego czasami bardzo duże guzy mózgu przez długi czas nie powodują żadnych dolegliwości. Dlatego pozostają niezauważone.

Dopiero przy szybkim wzroście, a co za tym idzie szybkim tłumieniu i upośledzeniu funkcji mózgu, pojawiają się takie objawy jak: wymioty, nieostre widzenie, napady padaczkowe, paraliż, zaburzenia mowy, bóle głowy oraz zmiany w zachowaniu i osobowości. Objawy są często niespecyficzne. Wiele z nich można dostrzec i prawidłowo zinterpretować dopiero po pewnym czasie.

Guzy mózgu — diagnostyka

Jeśli lekarz podejrzewa, że jego pacjent ma guza mózgu, należy przeprowadzić różne badania. W pierwszej kolejności, w trakcie rozmowy z pacjentem, zapoznają się z dolegliwościami i zbierają wywiad lekarski. Decydującą rolę w diagnostyce odgrywają w szczególności tzw. metody obrazowania, w których obrazy głowy uzyskuje się różnymi metodami, np.:

  • Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego (MRI) z i bez środków kontrastowych;
  • Spektroskopia rezonansu magnetycznego (MRS);
  • Tomografia komputerowa (CT);
  • Pozytonowa tomografia emisyjna (PET).

Te techniki obrazowania mogą być uzupełnione dalszą diagnostyką, a mianowicie:

  • badanie płynu mózgowo-rdzeniowego;
  • elektroencefalografia;
  • angiografia.

Próbka tkanki jest pobierana, aby dowiedzieć się, z jakiej tkanki pochodzi guz. Następnie jest on badany pod mikroskopem, jak również metodami chemicznymi. Badanie genomu komórki nowotworowej odgrywa również ważną rolę w prognozowaniu i terapii.

Lekarka ze zdjęciem rentgenowskim guza mózgu
Źródło: Pexels

Opcje leczenia guzów mózgu

W przypadku guzów mózgu pierwszym krokiem jest zwykle operacja, która stanowi podstawę diagnozy i terapii. Jednakże operacyjność zależy od lokalizacji i wielkości guza. Guzy powierzchowne są bardziej dostępne niż te, które są głębokie i ukryte przez wrażliwe obszary mózgu. Często zdarza się również, że sam zabieg chirurgiczny nie wystarcza. W takich przypadkach dodaje się inne metody leczenia, a mianowicie chemioterapię i radioterapię.

W chemioterapii leki są wstrzykiwane do organizmu poprzez krwiobieg. Leki te uszkadzają szybko rosnące komórki, które są komórkami nowotworowymi. Radioterapia jest ukierunkowana na obszar docelowy za pomocą promieniowania o dużej mocy. W wyniku tego komórki docelowe ulegają uszkodzeniu lub obumierają.

Celem terapii jest zawsze całkowite usunięcie guza. Jeśli nie jest to możliwe, operacja może być nadal pomocna w zmniejszeniu wielkości guza i wyeliminowaniu objawów zaburzeń neurologicznych. Tutaj na pierwszy plan wysuwa się poprawa jakości życia.

Rokowanie i oczekiwana długość życia

Nowotwory złośliwe u dzieci często mają lepsze rokowania niż u dorosłych. Według WHO średnia długość życia może się znacznie różnić w zależności od stopnia zaawansowania choroby. W przypadku nowotworów stopnia I pacjent może być uznany za wyleczonego po całkowitym usunięciu guza. Natomiast w przypadku agresywnego glejaka stopnia IV według WHO, wyleczenie nie jest możliwe.

Według statystyk czas przeżycia pacjentów z glioblastomą po postawieniu diagnozy wynosi średnio 12-14 miesięcy. Ale w pojedynczych przypadkach może być znacznie dłuższy. Ponadto, aby ocenić rokowanie, należy wziąć pod uwagę stan fizyczny, wiek, choroby współistniejące i wsparcie społeczne.

Kobieta z guzem mózgu w szpitalu
Źródło: Pexels

Którzy lekarze i kliniki są specjalistami w leczeniu guzów mózgu?

W leczeniu guzów mózgu specjaliści z zakresu neurologii, neuroradiologii, neurochirurgii i radioterapii współpracują w ramach zespołu interdyscyplinarnego. W klinikach zespoły te spotykają się na regularnych konsultacjach dotyczących nowotworów, aby omówić każdego pacjenta indywidualnie. Jeśli pacjent jest dzieckiem lub nastolatkiem, podczas konsultacji obecny jest również pediatra.

Oczywiście osoba, która potrzebuje lekarza, chce mieć najlepszą opiekę medyczną. Pacjent zastanawia się, gdzie można znaleźć najlepszą klinikę. Ponieważ na to pytanie nie da się odpowiedzieć obiektywnie, a renomowany lekarz nigdy nie będzie twierdził, że jest najlepszy, można polegać tylko na jego doświadczeniu.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.