Loading...
Badania

Mocz i jego główne cechy

Kobieta w labolatorum bada mocz pod kątem kreatyniny

Mocz to płyn powstający dzięki pracy nerek, który zawiera produkty przemiany materii bezużyteczne lub szkodliwe dla organizmu. Badanie moczu obok morfologii krwi należy do podstawowych badań, a zarazem dostarcza wielu informacji o kondycji organizmu. Sprawdź, co analizuje się w ramach badania ogólnego moczu.

Mocz – co to jest i jaki jest jego skład?

Mocz w zdecydowanej większości składa się z wody – 96%. Pozostałą część stanowią w 1,5% sole mineralne oraz w 2,5% azotowe produkty przemiany materii, takie jak: amoniak, kwas moczowy, mocznik, kreatynina. Ta ostatnia jest jednym z głównych markerów biochemicznych, służących do monitorowania stanu nerek. Możliwe jest badanie kreatyniny bez skierowania, co pozwala weryfikować proces filtracji kłębuszkowej, zachodzącej w tych narządach. To podczas niego produkowany jest mocz. Wydzielanie moczu regulowane jest na drodze nerwowej i przez hormon o nazwie wazopresyna, który wydziela znajdująca się w mózgowiu przysadka. Tzw. hormon antydiuretyczny pobudza resorpcję wody w kanalikach nerkowych, a przez to powoduje zagęszczenie moczu.

Fizyczne właściwości moczu

W ramach badania ogólnego moczu dokonuje się jego oceny pod względem fizycznym i chemicznym. Sprawdź, jak przedstawia się charakterystyka moczu z uwzględnieniem czynników fizycznych.

Jednym z parametrów, które analizuje się w badaniu moczu, jest ciężar właściwy, który powinien mieścić się w zakresie 1,003–1,030. Jego wartość zależy w dużej mierze od ilości spożywanych płynów i wydalanych składników. Woń moczu określana jest jako swoista. Jednak w przebiegu niektórych chorób mocz ma charakterystyczny zapach. Przykładowo w cukrzycy jest owocowy, a w bakteriurii – amoniakalny. Kolejnym czynnikiem analizowanym w badaniu moczu jest jego odczyn – pH powinno mieścić się w granicach 4,5–7,5. Wartość pH zależy w dużej mierze od stosowanej diety, przy spożywaniu dużej ilości białka dochodzi bowiem do zakwaszenia moczu, a przy dużym udziale warzyw w diecie do alkalizacji moczu.

Mocz zdrowego człowieka ma kolor słomkowy. Zmiana barwy moczu może sugerować wiele chorób, np. mleczna – ropne choroby układu moczowego, brązowa – krwotoki z dróg moczowych czy porfirię, pomarańczowa – podwyższone stężenie urobilinogenu, fioletowa – ciężką niewydolność jelitową. Analizuje się także przejrzystość moczu – powinien być klarowny.

Chemiczne właściwości moczu

W badaniu ogólnym poza wspomnianymi czynnikami fizycznymi ocenia się mocz pod kątem chemicznym. W moczu osoby zdrowej nie powinno być białka, cukrów czy krwinek białych i czerwonych. Stanowią one o toczącym się w organizmie schorzeniu. Białko ulega przesączaniu kłębuszkowemu w nerkach w bardzo niewielkim stopniu i nie powinno ono przedostawać się do moczu. W zdrowym organizmie nie ma miejsca na glukozę w moczu, wyjątkiem są ciężarne, u których dopuszczalne są niewielkie jej ilości. Ciała ketonowe, czyli związki chemiczne pochodzące z przemian metabolicznych (takie jak: aceton, kwas acetooctowy, kwas 3-hydroksymasłowy) również nie powinny występować w moczu, podobnie jak azotyny i bilirubina, a powstały z niej urobilinogen nie może przekraczać 1 mg/dobę. Należy wspomnieć, że w ramach badania ogólnego dokonuje się też badania osadu moczu i sprawdza się obecność elementów morfotycznych krwi, nabłonków czy drobnoustrojów chorobotwórczych.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.